{"componentChunkName":"component---src-templates-section-template-js","path":"/nl-be/1/2","result":{"data":{"markdown":{"htmlAst":{"type":"root","children":[{"type":"element","tagName":"div","properties":{},"children":[{"type":"text","value":"\n"},{"type":"element","tagName":"lead","properties":{},"children":[{"type":"text","value":"Behalve AI zijn er veel andere, nauw verwante onderwerpen waarvan het goed is om minstens de naam te kennen, zoals machine learning of machinaal leren, data science of datawetenschap en deep learning."}]},{"type":"text","value":"\n"}]},{"type":"text","value":"\n"},{"type":"element","tagName":"p","properties":{},"children":[{"type":"element","tagName":"strong","properties":{},"children":[{"type":"text","value":"Machine learning of machinaal leren"}]},{"type":"text","value":" kan als een deeldomein van AI worden gezien, terwijl AI zelf dan weer een deeldomein van "},{"type":"element","tagName":"strong","properties":{},"children":[{"type":"text","value":"informatica"}]},{"type":"text","value":" is (al zijn dergelijke indelingen enigszins vaag en horen sommige aspecten van machine learning net zo goed of nog beter bij statistiek). Dankzij machine learning zijn adaptieve AI-oplossingen mogelijk. Een beknopte definitie luidt als volgt:"}]},{"type":"text","value":"\n"},{"type":"element","tagName":"div","properties":{},"children":[{"type":"text","value":"\n"},{"type":"element","tagName":"key-terminology","properties":{"terminologies":"[\n {\"title\":\"Machine learning of machinaal leren\",\"content\":\"Systemen die beter worden in een bepaalde taak naarmate hun hoeveelheid ervaring en data toeneemt.\"}\n ]"},"children":[{"type":"text","value":"\n"}]},{"type":"text","value":"\n"}]},{"type":"text","value":"\n"},{"type":"element","tagName":"p","properties":{},"children":[{"type":"element","tagName":"strong","properties":{},"children":[{"type":"text","value":"Deep learning"}]},{"type":"text","value":" is een deeldomein van machine learning, machine learning van AI en AI van informatica. In hoofdstuk 5 maken we uitgebreider kennis met deep learning. Hier houden we het erop dat de ‘diepte’ in kwestie verwijst naar de complexiteit van het onderliggende wiskundige model, en dat onderzoekers dankzij de toegenomen rekenkracht van moderne computers die complexiteit hebben kunnen verhogen tot niveaus die zowel kwantitatief als kwalitatief van een andere orde zijn dan vroeger. Zoals je ziet, gaat wetenschap vaak over een aantal steeds specifiekere deelgebieden, deelgebieden van deelgebieden, enzovoort. Hierdoor kunnen onderzoekers op een bepaald onderwerp inzoomen, de steeds groeiende kennis daarover bijhouden en bijschaven, en nieuwe kennis toevoegen."}]},{"type":"text","value":"\n"},{"type":"element","tagName":"p","properties":{},"children":[{"type":"element","tagName":"strong","properties":{},"children":[{"type":"text","value":"Data science of datawetenschap"}]},{"type":"text","value":" is een nieuwe, overkoepelende term voor diverse subdisciplines waaronder machine learning en statistiek, en bepaalde aspecten van informatica zoals algoritmes, dataopslag, en het ontwikkelen van webapplicaties. Data science is ook een praktische discipline die inzicht vereist in het vakgebied waarbinnen ze wordt toegepast, zoals het bedrijfsleven: het doel (of de meerwaarde), de onderliggende aannames en beperkingen. Bij oplossingen vanuit datawetenschap komt vaak op z’n minst een béétje AI kijken (maar minder dan krantenkoppen doen uitschijnen)."}]},{"type":"text","value":"\n"},{"type":"element","tagName":"p","properties":{},"children":[{"type":"element","tagName":"strong","properties":{},"children":[{"type":"text","value":"Robotica"}]},{"type":"text","value":" draait dan weer om het bouwen en programmeren van robots die onder complexe, realistische omstandigheden kunnen functioneren. In zekere zin vormt robotica de grootste uitdaging op het gebied van AI, aangezien hierin bijna alle AI-deeldomeinen samenkomen. Bijvoorbeeld:"}]},{"type":"text","value":"\n"},{"type":"element","tagName":"ul","properties":{},"children":[{"type":"text","value":"\n"},{"type":"element","tagName":"li","properties":{},"children":[{"type":"text","value":"beeld- en spraakherkenning: om de omgeving waar te nemen;"}]},{"type":"text","value":"\n"},{"type":"element","tagName":"li","properties":{},"children":[{"type":"text","value":"verwerking van natuurlijke taal, informatie opvragen en omgaan met onzekerheid: om instructies te verwerken en gevolgen van handelingen te voorspellen;"}]},{"type":"text","value":"\n"},{"type":"element","tagName":"li","properties":{},"children":[{"type":"text","value":"cognitieve modellen en kunstmatige emotionele intelligentie (systemen die reageren op menselijke gevoelsexpressie of die zelf gevoelens nabootsen): om met mensen te interageren en samen te werken."}]},{"type":"text","value":"\n"}]},{"type":"text","value":"\n"},{"type":"element","tagName":"p","properties":{},"children":[{"type":"text","value":"Veel uitdagingen uit de robotica kunnen het best worden opgelost met machine learning. Daarom is machine learning voor robotica een kerndomein van kunstmatige intelligentie."}]},{"type":"text","value":"\n"},{"type":"element","tagName":"div","properties":{},"children":[{"type":"text","value":"\n "},{"type":"element","tagName":"note","properties":{"heading":"Wat is een robot?","description":"Kort gezegd is een robot een machine die bestaat uit sensoren (die de omgeving waarnemen) en actuatoren (die op de omgeving reageren) en die geprogrammeerd kan worden om een reeks opeenvolgende handelingen uit te voeren. Wie gewend is aan sciencefictionrobots denkt vaak aan mensachtige machines die zich wat onbeholpen voortbewegen en met een metalige, monotone stem spreken. De meeste robots die momenteel echt in gebruik zijn, zien er echter heel anders uit, omdat het design de toepassing volgt. Voor de meeste toepassingen heb je geen menselijk uiterlijk nodig: onze afwas wordt bijvoorbeeld ook niet gedaan door mensachtige robots, maar wel door machines waar we de vuile vaat in zetten om met waterstralen te worden gewassen.
Op het eerste gezicht ligt het misschien niet voor de hand, maar elk type voertuig dat een bepaald niveau van autonomie heeft en over sensoren en actuatoren beschikt, is eigenlijk een soort robot. Softwarematige oplossingen, zoals chatbots als klantenservice, worden dan weer niet als (echte) robots beschouwd – hoewel ze soms wel ‘softwarerobots’ worden genoemd."},"children":[{"type":"text","value":"\n "}]},{"type":"text","value":"\n"}]},{"type":"text","value":"\n"},{"type":"element","tagName":"div","properties":{},"children":[{"type":"text","value":"\n"},{"type":"element","tagName":"quiz","properties":{"quizid":"aacc1fe5-29eb-5eba-b20a-d6a8a8a8f638"},"children":[{"type":"text","value":"\n"}]},{"type":"text","value":"\n"}]},{"type":"text","value":"\n"},{"type":"element","tagName":"div","properties":{},"children":[{"type":"text","value":"\n"},{"type":"element","tagName":"quiz","properties":{"quizid":"526a1b2b-d84d-5748-a2b3-70115632a28a"},"children":[{"type":"text","value":"\n"}]},{"type":"text","value":"\n"}]}],"data":{"quirksMode":false}},"frontmatter":{"path":"/nl-be/1/2","title":"Verwante domeinen","section":2,"part":1,"lang":"nl-be"}},"allRelatedSections":{"totalCount":3,"edges":[{"node":{"htmlAst":{"type":"root","children":[{"type":"element","tagName":"div","properties":{},"children":[{"type":"text","value":"\n"},{"type":"element","tagName":"lead","properties":{},"children":[{"type":"text","value":"In dit eerste deel maken we kennis met het begrip artificiële intelligentie (AI) door stil te staan bij de definitie en enkele voorbeelden."}]},{"type":"text","value":"\n"}]},{"type":"text","value":"\n"},{"type":"element","tagName":"p","properties":{},"children":[{"type":"text","value":"Zoals je waarschijnlijk wel hebt gemerkt, is AI brandend actueel: in de media en in het publieke debat struikel je haast over de aandacht voor dit thema. Maar waarschijnlijk heb je ook gemerkt dat niet iedereen bij dit begrip aan hetzelfde denkt. Voor de een draait AI om kunstmatige vormen van leven die boven menselijke intelligentie uitstijgen, terwijl de ander vrijwel alle technologieën voor dataverwerking onder deze noemer schaart."}]},{"type":"text","value":"\n"},{"type":"element","tagName":"p","properties":{},"children":[{"type":"text","value":"Om de situatie te schetsen, bespreken we wat AI is, geven we een definitie en bekijken we welke andere gebieden of technologieën er nauw aan verwant zijn. Maar eerst zoomen we in op drie toepassingen die de verschillende aspecten van AI illustreren. In de loop van deze cursus komen we op elk van die drie toepassingen terug."}]},{"type":"text","value":"\n"},{"type":"element","tagName":"div","properties":{},"children":[{"type":"text","value":"\n"},{"type":"element","tagName":"illustrations","properties":{"motive":"example-1","color":"#e9e9ed","frombottom":"0","totalheight":"70%"},"children":[]},{"type":"text","value":"\n"}]},{"type":"text","value":"\n"},{"type":"element","tagName":"h2","properties":{},"children":[{"type":"text","value":"Toepassing 1. Zelfrijdende auto’s"}]},{"type":"text","value":"\n"},{"type":"element","tagName":"p","properties":{},"children":[{"type":"text","value":"Voor zelfrijdende auto’s is een combinatie van allerlei AI-technieken nodig: zoeken en plannen om de beste route van punt A naar punt B te vinden, beeldherkenning om obstakels te identificeren, en beslissingen maken in een complexe en dynamische omgeving. Om ongelukken te voorkomen, moeten al deze technieken nagenoeg perfect werken. "}]},{"type":"text","value":"\n"},{"type":"element","tagName":"p","properties":{},"children":[{"type":"text","value":"Ook in andere autonome systemen – zoals bezorgrobots, drones en zelfvarende schepen – worden deze technieken gebruikt."}]},{"type":"text","value":"\n"},{"type":"element","tagName":"p","properties":{},"children":[{"type":"element","tagName":"strong","properties":{},"children":[{"type":"text","value":"Gevolgen:"}]},{"type":"text","value":" op termijn kan deze toepassing bijdragen aan meer verkeersveiligheid, omdat de achterliggende AI-systemen betrouwbaarder zijn dan menselijke bestuurders. De efficiëntie van logistieke ketens in goederenvervoer gaat omhoog: de mens wordt toezichthouder en observeert wat er gebeurt, terwijl machines de eigenlijke besturing voor hun rekening nemen. Daarnaast zullen er misschien ook consequenties opduiken waar we nu nog niet eens aan denken!"}]},{"type":"text","value":"\n"},{"type":"element","tagName":"div","properties":{},"children":[{"type":"text","value":"\n"},{"type":"element","tagName":"illustrations","properties":{"motive":"example-2","color":"#e9e9ed","frombottom":"0","totalheight":"80%"},"children":[]},{"type":"text","value":"\n"}]},{"type":"text","value":"\n"},{"type":"element","tagName":"h2","properties":{},"children":[{"type":"text","value":"Toepassing 2. Gepersonaliseerde aanbevelingen"}]},{"type":"text","value":"\n"},{"type":"element","tagName":"p","properties":{},"children":[{"type":"text","value":"Heel veel informatie waarmee we op een doorsnee dag in aanraking komen, is gepersonaliseerd. Voorbeelden zijn je content op Facebook, Instagram, X en andere sociale media; online advertenties; muzieksuggesties in Spotify en filmsuggesties op Netflix, HBO of andere streamingdiensten. Ook andere online kanalen, zoals de websites van kranten en omroepen, maar ook zoekmachines zoals Google, personaliseren het aanbod dat je te zien krijgt."}]},{"type":"text","value":"\n"},{"type":"element","tagName":"p","properties":{},"children":[{"type":"text","value":"De voorpagina van de papieren New York Times of China Daily mag er dan voor alle lezers hetzelfde uitzien, de online versie is voor elke gebruiker anders. De algoritmes die bepalen welke inhoud jij precies te zien krijgt, zijn gebaseerd op AI."}]},{"type":"text","value":"\n"},{"type":"element","tagName":"p","properties":{},"children":[{"type":"element","tagName":"strong","properties":{},"children":[{"type":"text","value":"Gevolgen:"}]},{"type":"text","value":" Veel bedrijven willen de details van hun algoritmes niet prijsgeven. Toch kan je meer inzicht krijgen in de mogelijke gevolgen door je bewust te worden van enkele basisconcepten: het gaat daarbij om zogenoemde filterbubbels, echokamers, trollenfabrieken, nepnieuws en nieuwe vormen van propaganda."}]},{"type":"text","value":"\n"},{"type":"element","tagName":"div","properties":{},"children":[{"type":"text","value":"\n"},{"type":"element","tagName":"illustrations","properties":{"motive":"example-3","color":"#e9e9ed","frombottom":"0","totalheight":"74%"},"children":[]},{"type":"text","value":"\n"}]},{"type":"text","value":"\n"},{"type":"element","tagName":"h2","properties":{},"children":[{"type":"text","value":"Toepassing 3. Beeld- en videoverwerking"}]},{"type":"text","value":"\n"},{"type":"element","tagName":"p","properties":{},"children":[{"type":"text","value":"Gezichtsherkenning wordt al in veel toepassingen voor klanten, ondernemingen en overheden gebruikt, zoals foto’s indelen gebaseerd op de afgebeelde personen, automatisch tags toevoegen op sociale media en automatische paspoortcontroles. Vergelijkbare technieken worden ingezet in zelfrijdende auto’s om andere wagens en obstakels op de weg te herkennen, of om de omvang van "},{"type":"element","tagName":"a","properties":{"target":"_blank","rel":["noopener","noreferrer"],"href":"https://valohai.com/success-stories/satellite-image-detection/"},"children":[{"type":"text","value":"wildpopulaties"}]},{"type":"text","value":" te schatten, om maar een paar voorbeelden te noemen."}]},{"type":"text","value":"\n"},{"type":"element","tagName":"p","properties":{},"children":[{"type":"text","value":"AI kan ook worden gebruikt om visuele inhoud te creëren of veranderen. Zo kun je bijvoorbeeld met stijleffecten je eigen foto’s zodanig aanpassen dat het lijkt alsof ze door Vincent van Gogh zijn geschilderd. Of denk aan computergeanimeerde personages in films zoals "},{"type":"element","tagName":"em","properties":{},"children":[{"type":"text","value":"Avatar"}]},{"type":"text","value":", "},{"type":"element","tagName":"em","properties":{},"children":[{"type":"text","value":"Lord of the Rings"}]},{"type":"text","value":" en populaire Pixarproducties waarin de animatiefiguren gebaren en mimiek van menselijke acteurs overnemen."}]},{"type":"text","value":"\n"},{"type":"element","tagName":"p","properties":{},"children":[{"type":"element","tagName":"strong","properties":{},"children":[{"type":"text","value":"Gevolgen:"}]},{"type":"text","value":" naargelang deze technieken beter en breder beschikbaar worden, wordt het ook eenvoudiger om realistische nepvideo’s te maken die moeilijk van echte beelden te onderscheiden zijn. Hierdoor komt het concept ‘zien is geloven’ op losse schroeven te staan."}]},{"type":"text","value":"\n"},{"type":"element","tagName":"div","properties":{},"children":[{"type":"text","value":"\n"},{"type":"element","tagName":"illustrations","properties":{"motive":"defineai-NL"},"children":[]},{"type":"text","value":"\n"}]},{"type":"text","value":"\n"},{"type":"element","tagName":"h2","properties":{},"children":[{"type":"text","value":"Wat is AI wel en wat is het niet? Een moeilijke vraag!"}]},{"type":"text","value":"\n"},{"type":"element","tagName":"p","properties":{},"children":[{"type":"text","value":"Dat het in de media zo vaak over AI gaat, komt deels doordat mensen de term ook zijn gaan gebruiken voor dingen die vroeger onder een andere naam bekend waren. Vrijwel alles, gaande van statistiek en bedrijfsanalyse tot handmatig gecodeerde, regelgebaseerde software, wordt vandaag AI genoemd. Hoe komt dat? Waarom is het publieke beeld van AI zo vaag? We nemen een paar redenen onder de loep."}]},{"type":"text","value":"\n"},{"type":"element","tagName":"div","properties":{},"children":[{"type":"text","value":"\n"},{"type":"element","tagName":"contentwithicon","properties":{"motive":"reason1","heading":"Reden 1: geen officiële definitie","description":"AI-onderzoekers hebben zelf ook geen universele definitie van AI. Telkens wanneer onderwerpen als niet-AI worden bestempeld of wanneer er nieuwe topics bijkomen, wordt het terrein van de kunstmatige intelligentie een beetje opnieuw afgebakend.
\nEen oud grapje onder geeks omschrijft AI als ‘leuke dingen die computers niet kunnen’. De ironie is dat AI volgens deze definitie nooit enige échte vooruitgang zal boeken, want zodra we een manier hebben gevonden om met een computer iets leuks te doen, zou het niet langer een AI-probleem zijn. Toch bevat deze definitie ook een kern van waarheid. Vijftig jaar geleden beschouwde men automatische zoekmethodes bijvoorbeeld als AI, terwijl vandaag elke informaticastudent over deze methodes les krijgt. Ook hebben we zo’n diepgaand inzicht verworven in bepaalde methodes om onzekere informatie te verwerken, dat ze binnenkort waarschijnlijk niet langer AI-methodes zullen worden genoemd, maar als onderdeel zullen worden gezien van statistiek of kansberekening."},"children":[{"type":"text","value":"\n"}]},{"type":"text","value":"\n"}]},{"type":"text","value":"\n"},{"type":"element","tagName":"div","properties":{},"children":[{"type":"text","value":"\n"},{"type":"element","tagName":"contentwithicon","properties":{"motive":"reason2","heading":"Reden 2: de erfenis van sciencefiction","description":"De verwarring rond de betekenis van AI wordt nog versterkt door AI-visioenen in allerlei sciencefictionboeken en -films. In die verhalen komen vaak vriendelijke, mensachtige robotbedienden voor die een eindeloze stroom feitjes kunnen opdissen of geestige dialogen voeren, of zich zoals Pinokkio afvragen of ze een echte mens kunnen worden. Voortbordurend op oude verhalen over tovenaarsleerlingen houdt een andere categorie van mensachtige robotpersonages in sciencefiction er net duistere motieven op na. Zij keren zich typisch tegen hun meester – een traditie die teruggaat tot de Golem uit Praag en zelfs oudere verhalen. \n
\n Het robotachtige uiterlijk van deze personages is vaak slechts een dun vernislaagje over een eigenlijk zeer menselijke figuur. Dat is begrijpelijk, omdat voor de meeste fictie – inclusief sciencefiction – geldt dat lezers zich erin moeten kunnen verplaatsen. Intelligentie die te ongewoon of bizar is, zou vervreemdend werken. De meeste sciencefictionwerken zijn daarom een metafoor voor het mens-zijn in de huidige tijd, waarbij robots voor onderdrukte maatschappelijke groepen staan. Of misschien symboliseert sciencefiction wel onze zoektocht naar de betekenis van het leven!"},"children":[{"type":"text","value":"\n"}]},{"type":"text","value":"\n"}]},{"type":"text","value":"\n"},{"type":"element","tagName":"div","properties":{},"children":[{"type":"text","value":"\n"},{"type":"element","tagName":"contentwithicon","properties":{"motive":"reason3","heading":"Reden 3: wat eenvoudig oogt, is eigenlijk heel moeilijk…","description":"Nog iets wat ons begrip van AI bemoeilijkt, is het onderscheid tussen eenvoudige en moeilijke taken. Kijk eens om je heen en til een willekeurig voorwerp op. Bedenk nu wat je eigenlijk hebt gedaan: je gebruikte je ogen om een beeld te krijgen van je omgeving, stelde vast waar zich bepaalde voorwerpen bevonden die je kon oppakken, koos er eentje uit en plande de baan van je hand naar dat voorwerp. Vervolgens bewoog je je hand door achtereenvolgens diverse spieren samen te trekken en kon je het voorwerp met precies genoeg kracht vastpakken om het niet te laten vallen. \n
\n Het kan moeilijk zijn om echt te beseffen hoe ingewikkeld dat allemaal is. Soms wordt dat pas duidelijk wanneer er iets verkeerd gaat: het voorwerp dat je hebt uitgekozen is bijvoorbeeld veel zwaarder of lichter dan je had verwacht, of juist wanneer je je hand naar een deurklink uitsteekt, opent iemand de deur langs de andere kant en raak je even uit evenwicht. Deze taken lijken dan misschien nauwelijks inspanning te kosten, maar dan vergeet je even dat er miljoenen jaren evolutie en meerdere oefenjaren als kind aan vooraf zijn gegaan. \n
\n Voor jou zijn zulke taken geen kunst, maar het is buitengewoon moeilijk om een robot voorwerpen te laten vastpakken. Hier wordt actief onderzoek naar gedaan. Recente voorbeelden hiervan zijn een project van Boston Dynamics."},"children":[{"type":"text","value":"\n"}]},{"type":"text","value":"\n"}]},{"type":"text","value":"\n"},{"type":"element","tagName":"div","properties":{},"children":[{"type":"text","value":"\n"},{"type":"element","tagName":"contentwithicon","properties":{"motive":"reason4","heading":"…en wat moeilijk lijkt, is eigenlijk eenvoudig","description":"Activiteiten als schaken en wiskundige vraagstukken oplossen kunnen dan weer bijzonder moeilijk lijken voor mensen en jarenlang oefening vergen om onder de knie te krijgen. Deze taken doen een beroep op onze “hogere verstandelijke vermogens” en vragen om geconcentreerd, bewust denken. Om die reden richtte een deel van het vroegste onderzoek naar AI zich precies op dit soort activiteiten. Destijds leek het immers alsof juist die taken de kern van intelligentie belichaamden!\n
\n Al gauw bleken computers heel goed te zijn in schaken, omdat ze met de relatief eenvoudige spelregels veel alternatieve zetten kunnen berekenen, en dit met een snelheid van miljarden berekeningen per seconde. In 1997 versloeg een computer de toenmalig wereldkampioen schaken, dit waren de beroemde wedstrijden tussen Deep Blue en Kasparov. Wie had toen kunnen bedenken hoeveel moeilijker het zou zijn om de schaakstukken beet te pakken en ze over het spelbord te bewegen zonder ze om te stoten! In hoofdstuk 2 gaan we dieper in op de technieken achter spellen zoals schaken en boter-kaas-en-eieren. \n
\n Hoewel een grondige beheersing van wiskunde (ogenschijnlijk) menselijke intuïtie en inzicht vergt, kunnen veel (maar niet alle) oefeningen van de middelbare school of universiteit worden opgelost met een rekenmachine en een set eenvoudige regels."},"children":[{"type":"text","value":"\n"}]},{"type":"text","value":"\n"}]},{"type":"text","value":"\n"},{"type":"element","tagName":"h2","properties":{},"children":[{"type":"text","value":"Wat zou dan wel een bruikbare definitie zijn van AI?"}]},{"type":"text","value":"\n"},{"type":"element","tagName":"p","properties":{},"children":[{"type":"text","value":"Welke definitie is dan nuttiger dan het grapje over dingen die computers nog niet kunnen? Laten we vertrekken vanuit twee belangrijke eigenschappen van AI: autonomie en aanpassingsvermogen."}]},{"type":"text","value":"\n"},{"type":"element","tagName":"div","properties":{},"children":[{"type":"text","value":"\n"},{"type":"element","tagName":"key-terminology","properties":{"terminologies":"[\n {\"title\":\"Autonomie\",\"content\":\"Het vermogen van een machine om in een complexe omgeving taken uit te voeren, zonder daarbij continu aangestuurd te worden door een menselijke gebruiker.\"},\n {\"title\":\"Aanpassingsvermogen\",\"content\":\"Het vermogen van een machine om beter te gaan presteren door te leren uit ervaring.\"}\n ]"},"children":[{"type":"text","value":"\n"}]},{"type":"text","value":"\n"}]},{"type":"text","value":"\n"},{"type":"element","tagName":"h3","properties":{},"children":[{"type":"text","value":"Woorden kunnen misleidend zijn"}]},{"type":"text","value":"\n"},{"type":"element","tagName":"p","properties":{},"children":[{"type":"text","value":"Wanneer we het hebben over AI moeten we opletten, want veel woorden kunnen nogal misleidend zijn. Bekende voorbeelden zijn ‘leren’, ‘begrijpen’ en ‘intelligentie’.\nJe zou een systeem ‘intelligent’ kunnen noemen, bijvoorbeeld omdat het nauwkeurige navigatie-aanwijzingen geeft of symptomen van melanomen kan herkennen op foto’s van huidverwondingen. Maar het woord ‘intelligent’ kan de indruk wekken dat zo’n systeem in staat is tot alle taken die een mens kan uitvoeren: boodschappen doen, koken, de was doen en plooien, enzovoort."}]},{"type":"text","value":"\n"},{"type":"element","tagName":"p","properties":{},"children":[{"type":"text","value":"Ook wanneer we zeggen dat het beeldherkenningssysteem in een auto beelden ‘begrijpt’ – omdat het bijvoorbeeld andere wagens, voetgangers en de weg kan onderscheiden – wekt het woord ‘begrijpen’ de indruk dat het systeem ook snapt dat als iemand een T-shirt draagt met daarop een foto van een weg, het niet de bedoeling is om over die weg (en persoon) te rijden.\nIn beide gevallen hebben we het fout."}]},{"type":"text","value":"\n"},{"type":"element","tagName":"div","properties":{},"children":[{"type":"text","value":"\n "},{"type":"element","tagName":"note","properties":{"heading":"Pas op voor containerbegrippen","description":"Marvin Minsky, cognitief wetenschapper en een van de belangrijkste AI-pioniers, bedacht het begrip “suitcase word” voor termen die veel verschillende betekenissen oproepen, zelfs als we er maar één bedoelen. In het Nederlands spreken we over een ‘containerbegrip’. Containerbegrippen vergroten het risico op verkeerde interpretaties, zoals we hierboven illustreerden."},"children":[{"type":"text","value":"\n "}]},{"type":"text","value":"\n"}]},{"type":"text","value":"\n"},{"type":"element","tagName":"p","properties":{},"children":[{"type":"text","value":"Het is belangrijk te beseffen dat intelligentie niet eendimensioneel is, zoals temperatuur. We kunnen de temperatuur van vandaag vergelijken met die van gisteren, of die in Helsinki met die in Rome, en vaststellen welke het hoogst en welke het laagst is. We zijn geneigd te denken dat we mensen ook kunnen rangschikken volgens intelligentie – denk maar aan het intelligentiequotiënt (IQ). Maar verschillende AI-systemen kunnen qua intelligentie niet altijd zomaar op dezelfde schaal vergeleken worden. Is een schaakalgoritme slimmer dan een spamfilter? Is een systeem dat muzieksuggesties doet intelligenter dan een zelfrijdende auto? Zulke vragen zijn zinloos, omdat kunstmatige intelligentie taakspecifiek is (aan het eind van dit hoofdstuk komen we terug op deze term): het vermogen om één specifiek probleem op te lossen zegt niets over het vermogen om een ander, verschillend probleem op te lossen."}]},{"type":"text","value":"\n"},{"type":"element","tagName":"h2","properties":{},"children":[{"type":"text","value":"Waarom je wel ‘een beetje AI’ maar niet ‘een AI’ kunt zeggen"}]},{"type":"text","value":"\n"},{"type":"element","tagName":"p","properties":{},"children":[{"type":"text","value":"‘AI’ versus ‘niet-AI’ zijn geen begrippen die elkaar perfect uitsluiten: hoewel sommige methodes duidelijk wel en andere duidelijk geen AI zijn, bestaan er ook toepassingen waaraan een beetje AI is toegevoegd, zoals een snufje zout in het eten. Daarom spreken we soms beter over de mate van AI in plaats van te discussiëren over de vraag of iets nu wel of geen AI is."}]},{"type":"text","value":"\n"},{"type":"element","tagName":"div","properties":{},"children":[{"type":"text","value":"\n "},{"type":"element","tagName":"note","properties":{"heading":"‘AI’ is geen telbaar zelfstandig naamwoord","description":"Het is niet zinvol om de term ‘AI’ als een telbaar zelfstandig naamwoord te gebruiken: één AI, twee AI’s, enzovoort. AI is een wetenschappelijke discipline – net als wiskunde of biologie – en omvat een verzameling aan begrippen, vraagstukken en methodes om problemen op te lossen.
Net omdat AI een discipline is, kun je niet ‘een’ AI zeggen. We spreken immers ook niet over ‘een’ biologie. Dit wordt extra duidelijk in uitspraken als: ‘we hebben meer kunstmatige intelligenties nodig’. Dat klinkt toch gek? (Voor ons in ieder geval wel!)"},"children":[{"type":"text","value":"\n "}]},{"type":"text","value":"\n"}]},{"type":"text","value":"\n"},{"type":"element","tagName":"p","properties":{},"children":[{"type":"text","value":"Toch wordt ‘AI’ vaak als telbaar zelfstandig naamwoord gebruikt. Neem bijvoorbeeld de krantenkop "},{"type":"element","tagName":"a","properties":{"href":"https://www.engadget.com/2018/02/07/deepheart-diabetes-cardiogram-ai/","target":"_blank","rel":["noopener","noreferrer"]},"children":[{"type":"text","value":"Dankzij gegevens van wearables leerde een AI symptomen van diabetes herkennen"}]},{"type":"text","value":" (origineel: ‘Data from wearables helped teach an AI to spot signs of diabetes’). Los van die ‘een AI’ is dit overigens wel een prima kop, die het belang van data benadrukt en duidelijk maakt dat het systeem alleen symptomen van diabetes kan herkennen en geen diagnose kan stellen of een behandeling kan bepalen. Slechter zijn koppen als "},{"type":"element","tagName":"a","properties":{"href":"https://futurism.com/google-artificial-intelligence-built-ai/","target":"_blank","rel":["noopener","noreferrer"]},"children":[{"type":"text","value":"Googles kunstmatige intelligentie heeft een AI gebouwd die alle door de mens gemaakte AI’s overstijgt"}]},{"type":"text","value":" (origineel: Google’s artificial intelligence built an AI that outperforms any made by humans), wat een zeer misleidende uitspraak is (let wel: Google Research is niet verantwoordelijk voor deze verwoording)."}]},{"type":"text","value":"\n"},{"type":"element","tagName":"p","properties":{},"children":[{"type":"text","value":"Als de inhoud van zo’n artikel verder logisch is, is het natuurlijk niet zo’n drama om AI als telbaar zelfstandig naamwoord te gebruiken. Maar wil je echt als een professional klinken, spreek dan niet over ‘"},{"type":"element","tagName":"em","properties":{},"children":[{"type":"text","value":"een"}]},{"type":"text","value":" AI’ maar wel over ‘een AI-"},{"type":"element","tagName":"em","properties":{},"children":[{"type":"text","value":"methode"}]},{"type":"text","value":"’."}]},{"type":"text","value":"\n"},{"type":"element","tagName":"div","properties":{},"children":[{"type":"text","value":"\n"},{"type":"element","tagName":"quiz","properties":{"quizid":"aa6105e7-c920-5da6-be38-196e3e386263"},"children":[{"type":"text","value":"\n"}]},{"type":"text","value":"\n"}]}],"data":{"quirksMode":false}},"excerpt":"Zoals je waarschijnlijk wel hebt gemerkt, is AI brandend actueel: in de media en in het publieke debat struikel je haast over de aandacht…","frontmatter":{"path":"/nl-be/1/1","title":"Wat bedoelen we met AI?","part":1,"type":"section","lang":"nl-be","section":1}}},{"node":{"htmlAst":{"type":"root","children":[{"type":"element","tagName":"div","properties":{},"children":[{"type":"text","value":"\n"},{"type":"element","tagName":"lead","properties":{},"children":[{"type":"text","value":"Behalve AI zijn er veel andere, nauw verwante onderwerpen waarvan het goed is om minstens de naam te kennen, zoals machine learning of machinaal leren, data science of datawetenschap en deep learning."}]},{"type":"text","value":"\n"}]},{"type":"text","value":"\n"},{"type":"element","tagName":"p","properties":{},"children":[{"type":"element","tagName":"strong","properties":{},"children":[{"type":"text","value":"Machine learning of machinaal leren"}]},{"type":"text","value":" kan als een deeldomein van AI worden gezien, terwijl AI zelf dan weer een deeldomein van "},{"type":"element","tagName":"strong","properties":{},"children":[{"type":"text","value":"informatica"}]},{"type":"text","value":" is (al zijn dergelijke indelingen enigszins vaag en horen sommige aspecten van machine learning net zo goed of nog beter bij statistiek). Dankzij machine learning zijn adaptieve AI-oplossingen mogelijk. Een beknopte definitie luidt als volgt:"}]},{"type":"text","value":"\n"},{"type":"element","tagName":"div","properties":{},"children":[{"type":"text","value":"\n"},{"type":"element","tagName":"key-terminology","properties":{"terminologies":"[\n {\"title\":\"Machine learning of machinaal leren\",\"content\":\"Systemen die beter worden in een bepaalde taak naarmate hun hoeveelheid ervaring en data toeneemt.\"}\n ]"},"children":[{"type":"text","value":"\n"}]},{"type":"text","value":"\n"}]},{"type":"text","value":"\n"},{"type":"element","tagName":"p","properties":{},"children":[{"type":"element","tagName":"strong","properties":{},"children":[{"type":"text","value":"Deep learning"}]},{"type":"text","value":" is een deeldomein van machine learning, machine learning van AI en AI van informatica. In hoofdstuk 5 maken we uitgebreider kennis met deep learning. Hier houden we het erop dat de ‘diepte’ in kwestie verwijst naar de complexiteit van het onderliggende wiskundige model, en dat onderzoekers dankzij de toegenomen rekenkracht van moderne computers die complexiteit hebben kunnen verhogen tot niveaus die zowel kwantitatief als kwalitatief van een andere orde zijn dan vroeger. Zoals je ziet, gaat wetenschap vaak over een aantal steeds specifiekere deelgebieden, deelgebieden van deelgebieden, enzovoort. Hierdoor kunnen onderzoekers op een bepaald onderwerp inzoomen, de steeds groeiende kennis daarover bijhouden en bijschaven, en nieuwe kennis toevoegen."}]},{"type":"text","value":"\n"},{"type":"element","tagName":"p","properties":{},"children":[{"type":"element","tagName":"strong","properties":{},"children":[{"type":"text","value":"Data science of datawetenschap"}]},{"type":"text","value":" is een nieuwe, overkoepelende term voor diverse subdisciplines waaronder machine learning en statistiek, en bepaalde aspecten van informatica zoals algoritmes, dataopslag, en het ontwikkelen van webapplicaties. Data science is ook een praktische discipline die inzicht vereist in het vakgebied waarbinnen ze wordt toegepast, zoals het bedrijfsleven: het doel (of de meerwaarde), de onderliggende aannames en beperkingen. Bij oplossingen vanuit datawetenschap komt vaak op z’n minst een béétje AI kijken (maar minder dan krantenkoppen doen uitschijnen)."}]},{"type":"text","value":"\n"},{"type":"element","tagName":"p","properties":{},"children":[{"type":"element","tagName":"strong","properties":{},"children":[{"type":"text","value":"Robotica"}]},{"type":"text","value":" draait dan weer om het bouwen en programmeren van robots die onder complexe, realistische omstandigheden kunnen functioneren. In zekere zin vormt robotica de grootste uitdaging op het gebied van AI, aangezien hierin bijna alle AI-deeldomeinen samenkomen. Bijvoorbeeld:"}]},{"type":"text","value":"\n"},{"type":"element","tagName":"ul","properties":{},"children":[{"type":"text","value":"\n"},{"type":"element","tagName":"li","properties":{},"children":[{"type":"text","value":"beeld- en spraakherkenning: om de omgeving waar te nemen;"}]},{"type":"text","value":"\n"},{"type":"element","tagName":"li","properties":{},"children":[{"type":"text","value":"verwerking van natuurlijke taal, informatie opvragen en omgaan met onzekerheid: om instructies te verwerken en gevolgen van handelingen te voorspellen;"}]},{"type":"text","value":"\n"},{"type":"element","tagName":"li","properties":{},"children":[{"type":"text","value":"cognitieve modellen en kunstmatige emotionele intelligentie (systemen die reageren op menselijke gevoelsexpressie of die zelf gevoelens nabootsen): om met mensen te interageren en samen te werken."}]},{"type":"text","value":"\n"}]},{"type":"text","value":"\n"},{"type":"element","tagName":"p","properties":{},"children":[{"type":"text","value":"Veel uitdagingen uit de robotica kunnen het best worden opgelost met machine learning. Daarom is machine learning voor robotica een kerndomein van kunstmatige intelligentie."}]},{"type":"text","value":"\n"},{"type":"element","tagName":"div","properties":{},"children":[{"type":"text","value":"\n "},{"type":"element","tagName":"note","properties":{"heading":"Wat is een robot?","description":"Kort gezegd is een robot een machine die bestaat uit sensoren (die de omgeving waarnemen) en actuatoren (die op de omgeving reageren) en die geprogrammeerd kan worden om een reeks opeenvolgende handelingen uit te voeren. Wie gewend is aan sciencefictionrobots denkt vaak aan mensachtige machines die zich wat onbeholpen voortbewegen en met een metalige, monotone stem spreken. De meeste robots die momenteel echt in gebruik zijn, zien er echter heel anders uit, omdat het design de toepassing volgt. Voor de meeste toepassingen heb je geen menselijk uiterlijk nodig: onze afwas wordt bijvoorbeeld ook niet gedaan door mensachtige robots, maar wel door machines waar we de vuile vaat in zetten om met waterstralen te worden gewassen.
Op het eerste gezicht ligt het misschien niet voor de hand, maar elk type voertuig dat een bepaald niveau van autonomie heeft en over sensoren en actuatoren beschikt, is eigenlijk een soort robot. Softwarematige oplossingen, zoals chatbots als klantenservice, worden dan weer niet als (echte) robots beschouwd – hoewel ze soms wel ‘softwarerobots’ worden genoemd."},"children":[{"type":"text","value":"\n "}]},{"type":"text","value":"\n"}]},{"type":"text","value":"\n"},{"type":"element","tagName":"div","properties":{},"children":[{"type":"text","value":"\n"},{"type":"element","tagName":"quiz","properties":{"quizid":"aacc1fe5-29eb-5eba-b20a-d6a8a8a8f638"},"children":[{"type":"text","value":"\n"}]},{"type":"text","value":"\n"}]},{"type":"text","value":"\n"},{"type":"element","tagName":"div","properties":{},"children":[{"type":"text","value":"\n"},{"type":"element","tagName":"quiz","properties":{"quizid":"526a1b2b-d84d-5748-a2b3-70115632a28a"},"children":[{"type":"text","value":"\n"}]},{"type":"text","value":"\n"}]}],"data":{"quirksMode":false}},"excerpt":"Machine learning of machinaal leren kan als een deeldomein van AI worden gezien, terwijl AI zelf dan weer een deeldomein van informatica is…","frontmatter":{"path":"/nl-be/1/2","title":"Verwante domeinen","part":1,"type":"section","lang":"nl-be","section":2}}},{"node":{"htmlAst":{"type":"root","children":[{"type":"element","tagName":"div","properties":{},"children":[{"type":"text","value":"\n"},{"type":"element","tagName":"lead","properties":{},"children":[{"type":"text","value":"Het begrip ‘kunstmatige intelligentie’ of ‘artificiële intelligentie’ roept verschillende filosofische vragen op. Veronderstelt of vereist intelligent gedrag bijvoorbeeld een geest? En in hoeverre laat bewustzijn zich in berekeningen vertalen?"}]},{"type":"text","value":"\n"}]},{"type":"text","value":"\n"},{"type":"element","tagName":"h2","properties":{},"children":[{"type":"text","value":"De Turingtest"}]},{"type":"text","value":"\n"},{"type":"element","tagName":"p","properties":{},"children":[{"type":"element","tagName":"a","properties":{"href":"https://nl.wikipedia.org/wiki/Alan_Turing","target":"_blank","rel":["noopener","noreferrer"]},"children":[{"type":"text","value":"Alan Turing"}]},{"type":"text","value":" (1912-1954) was een Engels wiskundige en logicus. Hij wordt terecht beschouwd als de vader van de informatica. Turing was gefascineerd door intelligentie en denken, en in hoeverre machines dat kunnen nabootsen. Zijn belangrijkste bijdrage aan AI is zijn imitatiespel, dat later bekend werd als de "},{"type":"element","tagName":"a","properties":{"href":"https://nl.wikipedia.org/wiki/Turingtest","target":"_blank","rel":["noopener","noreferrer"]},"children":[{"type":"text","value":"Turing test"}]},{"type":"text","value":"."}]},{"type":"text","value":"\n"},{"type":"element","tagName":"p","properties":{},"children":[{"type":"text","value":"In deze test communiceert een menselijke ondervrager via geschreven chatberichten met twee spelers: A en B, waaronder één mens en één computer. De computer slaagt voor de test als de menselijke ondervrager niet kan achterhalen welke van beide spelers de computer is en welke de mens. De redenering luidt als volgt: als een computer niet van een mens te onderscheiden valt tijdens een algemeen gesprek in natuurlijke (menselijke) taal, dan heeft die een menselijk intelligentieniveau bereikt."}]},{"type":"text","value":"\n"},{"type":"element","tagName":"div","properties":{},"children":[{"type":"text","value":"\n"},{"type":"element","tagName":"illustrations","properties":{"motive":"turing-test","color":"#e9e9ed","frombottom":"0","totalheight":"23%"},"children":[]},{"type":"text","value":"\n"}]},{"type":"text","value":"\n"},{"type":"element","tagName":"p","properties":{},"children":[{"type":"text","value":"Turings bedoeling lijkt goed op de levenswijsheid uit Forrest Gump: ‘dom is wie dom doet’ (‘stupid is as stupid does’). De versie van Turing zou luiden: ‘intelligent is wie (of wat) zich intelligent gedraagt’. Met andere woorden: een wezen is intelligent wanneer het qua gedrag niet van een ander intelligent wezen te onderscheiden valt. Bovendien beperkte Turing het aantal mogelijke gedragsvormen in de chatgesprekken, zodat de menselijke ondervrager zijn of haar oordeel niet op uiterlijk kon baseren."}]},{"type":"text","value":"\n"},{"type":"element","tagName":"h2","properties":{},"children":[{"type":"text","value":"Maar wacht eens even: ben je dan intelligent als je er menselijk uitziet?"}]},{"type":"text","value":"\n"},{"type":"element","tagName":"p","properties":{},"children":[{"type":"text","value":"Een punt van kritiek op de Turingtest als intelligentietest is dat die eerder meet of een computer zich menselijk gedraagt dan of de computer intelligent is. Er zijn namelijk computerprogramma’s voor de test geslaagd die voortdurend van gespreksonderwerp veranderden, tal van spelfouten maakten en soms zelfs helemaal géén antwoord gaven. Een beroemd voorbeeld is dat van "},{"type":"element","tagName":"a","properties":{"href":"https://en.wikipedia.org/wiki/Eugene_Goostman","target":"_blank","rel":["noopener","noreferrer"]},"children":[{"type":"text","value":"Eugene Goostman"}]},{"type":"text","value":", een dertienjarige Oekraïense jongen die in chatgesprekken voortdurend vragen ontwijkt door grapjes te maken en alsmaar weer over zijn cavia te beginnen. Hieronder volgt een kort fragment van een typisch gesprek met Eugene Goostman, afkomstig van "},{"type":"element","tagName":"a","properties":{"href":"https://www.scottaaronson.com/blog/?p=1858","target":"_blank","rel":["noopener","noreferrer"]},"children":[{"type":"text","value":"Scott Aaronson blog"}]},{"type":"text","value":":"}]},{"type":"text","value":"\n"},{"type":"element","tagName":"h2","properties":{},"children":[{"type":"text","value":"Is Eugene een computer of een mens?"}]},{"type":"text","value":"\n"},{"type":"element","tagName":"p","properties":{},"children":[{"type":"element","tagName":"strong","properties":{},"children":[{"type":"text","value":"Ondervrager:"}]},{"type":"text","value":" Hoeveel poten heeft een kameel?"}]},{"type":"text","value":"\n"},{"type":"element","tagName":"p","properties":{},"children":[{"type":"element","tagName":"strong","properties":{},"children":[{"type":"text","value":"Eugene:"}]},{"type":"text","value":" Tussen de twee en de vier. Drie, of zo? :-))) Ik weet trouwens nog steeds niet wat jouw hobby is. Of heb ik misschien niet goed opgelet?"}]},{"type":"text","value":"\n"},{"type":"element","tagName":"p","properties":{},"children":[{"type":"element","tagName":"strong","properties":{},"children":[{"type":"text","value":"Ondervrager:"}]},{"type":"text","value":" Hoeveel poten heeft een duizendpoot?"}]},{"type":"text","value":"\n"},{"type":"element","tagName":"p","properties":{},"children":[{"type":"element","tagName":"strong","properties":{},"children":[{"type":"text","value":"Eugene:"}]},{"type":"text","value":" Die heeft er maar twee, maar mutanten na Tsjernobyl kunnen er wel vijf hebben. Je probeert me voor de gek te houden, ik heb je wel door."}]},{"type":"text","value":"\n"},{"type":"element","tagName":"p","properties":{},"children":[{"type":"element","tagName":"strong","properties":{},"children":[{"type":"text","value":"Ondervrager:"}]},{"type":"text","value":" Nee, ik wil zeker weten dat jij geen chatbot bent. Geef eens eerlijk antwoord op deze vraag: hoeveel poten heeft een mier?"}]},{"type":"text","value":"\n"},{"type":"element","tagName":"p","properties":{},"children":[{"type":"element","tagName":"strong","properties":{},"children":[{"type":"text","value":"Eugene:"}]},{"type":"text","value":" Tussen de twee en de vier. Drie, of zo? :-))) Dit gesprek is echt boeiend;-)"}]},{"type":"text","value":"\n"},{"type":"element","tagName":"p","properties":{},"children":[{"type":"element","tagName":"strong","properties":{},"children":[{"type":"text","value":"Ondervrager:"}]},{"type":"text","value":" Begrijp je waarom ik zulke simpele vragen stel? Heb je in de gaten dat ik alleen maar probeer om zo snel mogelijk te bewijzen dat je een robot bent, net als in de film “Blade Runner”?"}]},{"type":"text","value":"\n"},{"type":"element","tagName":"p","properties":{},"children":[{"type":"element","tagName":"strong","properties":{},"children":[{"type":"text","value":"Eugene:"}]},{"type":"text","value":" …wacht even"}]},{"type":"text","value":"\n"},{"type":"element","tagName":"p","properties":{},"children":[{"type":"element","tagName":"em","properties":{},"children":[{"type":"text","value":"Eugene Goostman, in werkelijkheid een computerprogramma, maakte tien van dertig juryleden wijs dat hij een mens was."}]}]},{"type":"text","value":"\n"},{"type":"element","tagName":"div","properties":{},"children":[{"type":"text","value":"\n"},{"type":"element","tagName":"illustrations","properties":{"motive":"chinese-room","color":"#e9e9ed","frombottom":"12.6%","totalheight":"69%"},"children":[]},{"type":"text","value":"\n"}]},{"type":"text","value":"\n"},{"type":"element","tagName":"h2","properties":{},"children":[{"type":"text","value":"De ‘Chinese kamer’-redenering"}]},{"type":"text","value":"\n"},{"type":"element","tagName":"p","properties":{},"children":[{"type":"text","value":"Sommige mensen zijn het er niet mee eens dat intelligentie gelijkstaat aan intelligent gedrag. Het gedachte-experiment van John Searle over de "},{"type":"element","tagName":"a","properties":{"href":"http://www.iep.utm.edu/chineser/","target":"_blank","rel":["noopener","noreferrer"]},"children":[{"type":"text","value":"‘Chinese kamer’"}]},{"type":"text","value":" is het bekendste tegenargument. Searle beschrijft een experiment waarin iemand die geen Chinees kent, in een kamer wordt opgesloten. Buiten de kamer staat iemand anders: die kan door een brievenbus briefjes naar binnen gooien die in het Chinees zijn geschreven. De persoon in de kamer krijgt een dikke handleiding met uitvoerige vertaalaanwijzingen om te kunnen reageren op de briefjes."}]},{"type":"text","value":"\n"},{"type":"element","tagName":"p","properties":{},"children":[{"type":"text","value":"Searle stelt dat de persoon in de kamer geen Chinees begrijpt, maar dat de persoon die buiten staat misschien kan geloven dat ie in gesprek is met iemand die wél Chinees kan. Zelfs als een machine zich intelligent gedraagt, zo gaat zijn redenering verder, en bijvoorbeeld slaagt voor de Turingtest, betekent dat niet zomaar dat die ook echt intelligent is, of beschikt over een geest zoals mensen die hebben. Het woord ‘intelligentie’ kan hier overigens ook door ‘bewustzijn’ worden vervangen, met een soortgelijke redenering."}]},{"type":"text","value":"\n"},{"type":"element","tagName":"h2","properties":{},"children":[{"type":"text","value":"Is een zelfrijdende auto intelligent?"}]},{"type":"text","value":"\n"},{"type":"element","tagName":"p","properties":{},"children":[{"type":"text","value":"De ‘Chinese kamer’-redenering weerlegt het idee dat intelligentie kan worden opgedeeld in korte, mechanische instructies die elk op zich geautomatiseerd kunnen worden."}]},{"type":"text","value":"\n"},{"type":"element","tagName":"p","properties":{},"children":[{"type":"text","value":"Zo illustreert een zelfrijdende auto een onderdeel van intelligentie (namelijk een auto besturen) dat geautomatiseerd kan worden. Volgens de redenering over de Chinese kamer is dat echter geen vorm van intelligent denken; het lijkt het er alleen maar op. Om terug te komen op de discussie over containerbegrippen: anders dan mensen die iets zien, begrijpen en weten, ‘ziet’ of ‘begrijpt’ het AI-systeem in zo’n auto zijn omgeving niet écht, en ‘weet’ het niet écht hoe het veilig moeten rijden. Volgens Searle betekent dit dat het intelligente gedrag van zo’n zelfrijdend systeem iets fundamenteels anders is dan daadwerkelijke intelligentie."}]},{"type":"text","value":"\n"},{"type":"element","tagName":"h2","properties":{},"children":[{"type":"text","value":"In hoeverre doet filosofie er in de praktijk toe?"}]},{"type":"text","value":"\n"},{"type":"element","tagName":"p","properties":{},"children":[{"type":"text","value":"De definities van – natuurlijke of kunstmatige – intelligentie en bewustzijn lijken soms ongrijpbaar en kunnen leiden tot oeverloos debat. Zo’n debat kan best boeiend zijn (bij gebrek aan geschikte gesprekspartners kunnen ook boeken zoals ‘The Mind’s I’ van Hofstadter en Dennett prikkelend werken!)."}]},{"type":"text","value":"\n"},{"type":"element","tagName":"p","properties":{},"children":[{"type":"text","value":"Volgens "},{"type":"element","tagName":"a","properties":{"href":"http://jmc.stanford.edu/articles/aiphil/aiphil.pdf","target":"_blank","rel":["noopener","noreferrer"]},"children":[{"type":"text","value":"John McCarthy"}]},{"type":"text","value":" zal deze filosofie achter AI in de praktijk waarschijnlijk even weinig effect hebben op AI-onderzoek als wetenschapsfilosofie heeft op de wetenschappelijke praktijk. Daarom blijven we onderzoek doen naar nuttige systemen om praktische problemen op te lossen, zonder ons altijd af te vragen of die systemen wel echt intelligent zijn of zich alleen zo gedragen."}]},{"type":"text","value":"\n"},{"type":"element","tagName":"div","properties":{},"children":[{"type":"text","value":"\n"},{"type":"element","tagName":"key-terminology","properties":{"terminologies":"[{\n\t\"title\": \"Algemene versus taakspecifieke AI\",\n\t\"content\": \"In de krant kun je termen als ‘algemene’ en ‘taakspecifieke’ AI tegenkomen. Wat betekenen die? Taakspecifieke kunstmatige intelligentie verwijst naar artificiële intelligentie die één specifieke taak kan uitvoeren. Algemene AI slaat op een machine die iedere intellectuele taak aankan. Alle AI-methodes die we vandaag gebruiken, vallen onder taakspecifieke AI, terwijl écht algemene AI nog sciencefiction is. Door gebrek aan vooruitgang op dit terrein in de afgelopen vijftig jaar, alle inspanningen ten spijt, is het algemene AI-ideaal door onderzoekers zo goed als opgegeven. Maar taakspecifieke AI gaat dan weer met grote sprongen vooruit!\"},{\n \"title\": \"Sterke versus zwakke AI\",\n \"content\": \"Een verwant verschil is dat tussen ‘sterke’ en ‘zwakke’ AI. Dat komt neer op Searles filosofisch onderscheid tussen intelligent zijn en zich intelligent gedragen. Sterke AI verwijst naar een geest die écht intelligent en zelfbewust is. Zwakke AI is waar we daadwerkelijk over beschikken, namelijk systemen die intelligent gedrag vertonen, ook al blijven het slechts computers.\"}]"},"children":[{"type":"text","value":"\n"}]},{"type":"text","value":"\n"}]},{"type":"text","value":"\n"},{"type":"element","tagName":"div","properties":{},"children":[{"type":"text","value":"\n"},{"type":"element","tagName":"quiz","properties":{"quizid":"50ad2804-e260-5d83-9a76-f9b04275450a","peerreviewid":"5af3b8db8125a400046050ff"},"children":[{"type":"text","value":"\n"}]},{"type":"text","value":"\n"}]},{"type":"text","value":"\n"},{"type":"element","tagName":"div","properties":{},"children":[{"type":"text","value":"\n "},{"type":"element","tagName":"part-summary","properties":{"chapter":"1","heading":"Als je hoofdstuk 1 hebt afgerond, kun je:","listitems":"[\n {\"content\":\"uitleggen waarom autonomie en aanpassingsvermogen kernbegrippen zijn in artificiële intelligentie;\"},\n {\"content\":\"realistische en onrealistische AI van elkaar onderscheiden (sciencefiction versus reële toepassingen);\"},\n {\"content\":\"filosofische vragen rond AI verwoorden, inclusief de Turingtest en het gedachte-experiment over de Chinese kamer.\"}\n ]"},"children":[{"type":"text","value":"\n "}]},{"type":"text","value":"\n"}]}],"data":{"quirksMode":false}},"excerpt":"De Turingtest Alan Turing (1912-1954) was een Engels wiskundige en logicus. Hij wordt terecht beschouwd als de vader van de informatica…","frontmatter":{"path":"/nl-be/1/3","title":"De filosofie achter AI","part":1,"type":"section","lang":"nl-be","section":3}}}]},"allParts":{"totalCount":6,"edges":[{"node":{"frontmatter":{"title":"Wat is AI?","path":"/nl-be/1","section":null,"part":1,"lang":"nl-be","bannerImage":{"publicURL":"/static/5cb707dcbce557b358c736c82a82b847/banner1.png"}}}},{"node":{"frontmatter":{"title":"Probleemoplossing met AI","path":"/nl-be/2","section":null,"part":2,"lang":"nl-be","bannerImage":{"publicURL":"/static/3217219fe81de9c2f030e51f04557962/banner2.png"}}}},{"node":{"frontmatter":{"title":"AI in de praktijk","path":"/nl-be/3","section":null,"part":3,"lang":"nl-be","bannerImage":{"publicURL":"/static/8433f94cdf930cb1172a332eda51a0ae/banner3.png"}}}},{"node":{"frontmatter":{"title":"Machine learning of machinaal leren","path":"/nl-be/4","section":null,"part":4,"lang":"nl-be","bannerImage":{"publicURL":"/static/fdc0e4c1dc187a976325542364658e54/banner4.png"}}}},{"node":{"frontmatter":{"title":"Neurale netwerken","path":"/nl-be/5","section":null,"part":5,"lang":"nl-be","bannerImage":{"publicURL":"/static/8d6d86ca3c422d98b6213f5ddfbe8c07/banner5.png"}}}},{"node":{"frontmatter":{"title":"Implicaties","path":"/nl-be/6","section":null,"part":6,"lang":"nl-be","bannerImage":{"publicURL":"/static/2943d36053a6dd8bd40b3dc3832bb0f8/banner6.png"}}}}]},"currentPart":{"htmlAst":{"type":"root","children":[],"data":{"quirksMode":false}},"frontmatter":{"path":"/nl-be/1","title":"Wat is AI?","part":1,"lang":"nl-be","quote":"Neemt een robot mijn job over? Op welke manier zal kunstmatige intelligentie mijn werk de komende tien jaar veranderen? Waarvoor worden AI-technologieën op dit moment gebruikt en welke domeinen zullen volgen?","quoteAuthor":"","bannerImage":{"publicURL":"/static/5cb707dcbce557b358c736c82a82b847/banner1.png"}}},"allSections":{"totalCount":18,"edges":[{"node":{"frontmatter":{"title":"Wat bedoelen we met AI?","path":"/nl-be/1/1","section":1,"part":1,"lang":"nl-be"}}},{"node":{"frontmatter":{"title":"Zoeken en vraagstukken oplossen","path":"/nl-be/2/1","section":1,"part":2,"lang":"nl-be"}}},{"node":{"frontmatter":{"title":"Kansverhoudingen en waarschijnlijkheid","path":"/nl-be/3/1","section":1,"part":3,"lang":"nl-be"}}},{"node":{"frontmatter":{"title":"Verschillende soorten machine learning","path":"/nl-be/4/1","section":1,"part":4,"lang":"nl-be"}}},{"node":{"frontmatter":{"title":"De basis van neurale netwerken","path":"/nl-be/5/1","section":1,"part":5,"lang":"nl-be"}}},{"node":{"frontmatter":{"title":"De toekomst voorspellen","path":"/nl-be/6/1","section":1,"part":6,"lang":"nl-be"}}},{"node":{"frontmatter":{"title":"Verwante domeinen","path":"/nl-be/1/2","section":2,"part":1,"lang":"nl-be"}}},{"node":{"frontmatter":{"title":"Problemen oplossen met AI","path":"/nl-be/2/2","section":2,"part":2,"lang":"nl-be"}}},{"node":{"frontmatter":{"title":"De regel van Bayes","path":"/nl-be/3/2","section":2,"part":3,"lang":"nl-be"}}},{"node":{"frontmatter":{"title":"Naastebuurclassificatie","path":"/nl-be/4/2","section":2,"part":4,"lang":"nl-be"}}},{"node":{"frontmatter":{"title":"Hoe worden neurale netwerken gebouwd?","path":"/nl-be/5/2","section":2,"part":5,"lang":"nl-be"}}},{"node":{"frontmatter":{"title":"De maatschappelijke gevolgen van AI","path":"/nl-be/6/2","section":2,"part":6,"lang":"nl-be"}}},{"node":{"frontmatter":{"title":"De filosofie achter AI","path":"/nl-be/1/3","section":3,"part":1,"lang":"nl-be"}}},{"node":{"frontmatter":{"title":"Zoekproblemen en spelletjes","path":"/nl-be/2/3","section":3,"part":2,"lang":"nl-be"}}},{"node":{"frontmatter":{"title":"Naïeve Bayesclassificatie","path":"/nl-be/3/3","section":3,"part":3,"lang":"nl-be"}}},{"node":{"frontmatter":{"title":"Regressie","path":"/nl-be/4/3","section":3,"part":4,"lang":"nl-be"}}},{"node":{"frontmatter":{"title":"Geavanceerde technieken voor neurale netwerken","path":"/nl-be/5/3","section":3,"part":5,"lang":"nl-be"}}},{"node":{"frontmatter":{"title":"Conclusie","path":"/nl-be/6/3","section":3,"part":6,"lang":"nl-be"}}}]},"site":{"siteMetadata":{"languages":{"defaultLangKey":"en","langs":["en","fi","se","de","ee","fr","it","fr-be","no","lt","lv","nl-be","mt","hr","pl","en-ie","ga","nl","sk","da","ro","sl","is","de-at","en-lu","bg","cs","pt","es","el"]}}}},"pageContext":{"part":1,"type":"section","lang":"nl-be"}},"staticQueryHashes":["3539470774","3539470774"]}